سقوط ۷۰ درصدی ارزش دلاری بورس ایران در پنج سال اخیر/ بازار سرمایه از نرخ تورم و ارز عقب مانده است

سامانی فرد کارشناس بازار سرمایه در گفتگو با خبرنگار گروه اقتصادی دانشجوروند ارزش دلاری بازار سرمایه از سال 1398 تاکنون را بررسی و چشم انداز آن را تا پایان سال 1393 تشریح کرد.

وی در ابتدا با اشاره به اوج تاریخی بازار سرمایه در مرداد ماه 1398 گفت: در اواسط مرداد ماه 98 ارزش کل بورس و فرابورس حدود هشت و نیم تا نه هزار همات بود و با احتساب نرخ دلار حدود 23 هزار تومان، ارزش دلاری بازار سرمایه ایران به 390 میلیارد دلار رسید. اما امروز در اواسط آبان 1404 با وجود رشد حدود 27 درصدی ارزش ریالی در بازار و رسیدن به حدود 11500 همات، اگر دلار بر مبنای 108500 تومان باشد، ارزش دلاری بازار به حدود 106 میلیارد دلار کاهش یافته است.

به گفته این کارشناس، این آمار نشان می دهد که بازار سرمایه ایران در این مدت با وجود رشد اسمی ریال بیش از 70 درصد ارزش دلاری خود را از دست داده است.

وی افزود: این افت شدید عملا نشان دهنده آن است که بازار سرمایه نتوانسته با تورم عمومی و رشد نرخ ارز همگام شود و این موضوع زنگ خطری جدی برای بورس ایران تلقی می شود.

پیش بینی تا پایان سال 1404

سامانیفرد در خصوص چشم انداز بازار تا پایان سال گفت: اگر فرض کنیم در بهترین شرایط ممکن، ارزش ریال بازار حدود 10 درصد رشد کند و تا پایان سال به 12 هزار و 600 همت برسد، اما در عین حال نرخ ارز تا 135 هزار تومان افزایش می یابد، ارزش دلار ایران به 135 هزار تومان می رسد. حدود 93 تا 94 میلیارد دلار. یعنی با وجود رشد ریالی، ارزش دلاری بازار 12 درصد دیگر کاهش می یابد.

عملکرد شاخص ها از ابتدای سال

این کارشناس بازار سرمایه درباره عملکرد شاخص ها نیز توضیح داد: از ابتدای سال 1404 تاکنون هم شاخص کل و هم شاخص هم وزن حدود 16 درصد بازدهی مثبت داشته اند اما از شهریورماه تاکنون شاخص کل حدود 34 درصد و شاخص هم وزن حدود 22 درصد رشد داشته است. این اختلاف 12 درصدی می تواند دو معنا داشته باشد. یا شاهد نوعی شاخص‌سازی بوده‌ایم و سعی شده است نمادهای بزرگ و شاخص‌ساز رشد کنند تا وضعیت کلی بازار مطلوب‌تر نشان داده شود. یا سرمایه گذاران ترجیح داده اند نقدینگی خود را در نمادهای بزرگ و نقدی متمرکز کنند تا در صورت تصمیم به خروج، درگیر کمبود نقدینگی در نمادهای کوچک نشوند.

وی افزود: از ابتدای سال 1402 تا امروز این دو شاخص تقریباً یکسان و در حدود 55 تا 56 درصد رشد داشته اند اما تفاوت اخیر از ابتدای پاییز ایجاد شده و نیاز به بررسی دقیق تری دارد.

چهار محرک اصلی بازار در ماه های آینده

سامانی فرد در بخش پایانی این گفت‌وگو، مهم‌ترین عوامل موثر بر بازار سرمایه تا پایان سال را به شرح زیر برشمرد:

تحولات سیاسی و ژئوپلیتیکی:

روابط بین‌الملل و تحولات منطقه‌ای ایران بزرگترین متغیرهای تأثیرگذار بر انتظارات بازار خواهند بود.

سیاست های بانک مرکزی:

به خصوص تصمیم گیری در مورد نرخ بهره و سیاست های ارزی که جهت نقدینگی را تعیین می کند.

نوسانات قیمت جهانی:

تغییرات در بازارهای جهانی کالا تأثیر مستقیمی بر گروه هایی مانند پتروشیمی، فلزات و معدنی دارد.

انتظارات از لایحه بودجه 1405:

انتشار جزئیات این لایحه می تواند مسیر بازار را تغییر دهد زیرا فعالان اقتصادی منتظر مشخص شدن ارقام کلان آن هستند.

سامانی فرد در پایان تاکید کرد: بازار سرمایه در شرایط کنونی بیش از هر زمان دیگری نیازمند اعتماد، ثبات سیاسی و اطمینان از آینده اقتصادی کشور است. در غیر این صورت شکاف بین ارزش دلاری بازار و واقعیت های اقتصادی کشور عمیق تر خواهد شد.