معمای قیمت سوخت در برنامه اقتصادی نامزدها/ سیاست قیمتی بنزین؛ سوالی که شفاف جواب داده نشد

تبلیغات بنری

از توییت‌ها و اظهارنظرهای نزدیکان سعید جلیلی، مسعود مزیگیان و برخی مشاوران، گمانه‌زنی‌هایی مبنی بر افزایش قیمت حامل‌های انرژی – آن هم در روزهایی که قرار است طی روزهای آتی پست پاستور به‌عنوان رئیس‌جمهور مشخص شود- به گوش می‌رسد. گمانه زنی هایی که هر دو طرف را بر آن داشت تا به سیاست بنزینی طرف مقابل پاسخ دهند.

بررسی آنچه گفته می شود سیاست بنزینی سعید جلیلی و مسعود مدزیگیان نشان می دهد که این دو با وجود سیاست های پراکنده و ناقصی که مطرح می کنند، بیش از هر چیز بر سیاست های غیر قیمتی بنزین تاکید دارند. این موضوع از سال 2007 مطرح شده است. همزمان با فعالیت دولت محمود احمدی نژاد، قانون هدفمندی یارانه ها به تصویب رسید و بر اساس ماده (1) آن دولت، دولت را مکلف کرد تا قیمت حامل های انرژی را تا پایان سال به تدریج اصلاح کند. برنامه پنج ساله پنجم توسعه، کمتر از نود درصد (90%) قیمت فوب در خلیج عربی نیست. به عبارت دیگر، بر اساس این قانون، دولت ها باید به تدریج قیمت بنزین را افزایش می دادند و یکی از دلایل اصلی افزایش قیمت براساس این ماده از قانون هدفمندسازی یارانه ها، تامین منابع لازم برای پرداخت انواع یارانه ها بود. از جمله یارانه های نقدی که توسط دولت محمود احمدی نژاد استفاده شد و به هر شهروند ایرانی 45500 تومان اختصاص یافت.

نکته مهم این است که طی 16 سال از تصویب این قانون تا امروز که 4 دولت فعال بودند، قیمت بنزین در ایران تنها 4 برابر شده است، اما همچنان بسیاری از تحلیلگران بازار انرژی، بنزین را در ایران ارزان می دانند. . زیرا تفاوت قیمت این محصول در حال حاضر با قیمت فوب خلیج فارس فاصله زیادی دارد.

ارزیابی افزایش قیمت بنزین در ایران

بعدها در سال 87 در دولت اول محمود احمدی نژاد قیمت بنزین برای بنزین سهمیه ای 100 تومان باقی ماند اما سهمیه آزاد 400 تومان شد. دو سال بعد در دولت دوم خود در سال 1388 قیمت بنزین را 400 تومان و سهمیه آزاد را به 700 تومان رساند. در سال 1392، در دومین سال دولت حسن روحانی، قیمت بنزین سهمیه‌ای به 700 تومان و بنزین آزاد به هزار تومان افزایش یافت. یک سال بعد دولت حسن روحانی قیمت بنزین را 1000 تومان نگه داشت. اما تغییر تدریجی قیمت بنزین از 4 سال پیش متوقف شد! یکباره در سال 1397 قیمت بنزین سهمیه ای 1500 تومان و بنزین آزاد 3000 هزار تومان تعیین شد. تغییر قیمت ناگهانی اعلام شده با واکنش‌ها و اعتراض‌هایی همراه شد و ماجرای آبان ماه ۱۳۹۷ در نهایت بهانه‌ای برای مقصر دانستن دولت روحانی شد، هر چند وی این سیاست را تصمیم سران قدرت معرفی کرد. دولت او

به هر حال حدود 4 سال و نیم از آن روز می گذرد اما خبری از تغییر تدریجی قیمت بنزین نیست. بررسی‌های سایت «اختازان نیوز» نشان می‌دهد اگرچه در بررسی بودجه سالانه بحث تغییر قیمت بنزین مطرح شد، اما به هیچ وجه به یک سیاست مصوب تبدیل نشد.

اکنون با نزدیک شدن به مرحله دوم انتخابات و تشکیل دولت چهاردهم، گرانی بنزین به ابهام بزرگی در سیاست های اقتصادی نامزدها تبدیل شده است. با توجه به کسری شدید بودجه در منابع هدفمندی که گزارش‌های مراکز رسمی از جمله مرکز پژوهش‌های شورا نشان می‌دهد، این امر دولت ابراهیم رئیسی را با چالش بزرگی مواجه کرده و برای دولت آینده نیز خواهد بود. از این رو، هم سعید جلیلی و هم مسعود مازیکیان در تبلیغات انتخاباتی خود با این پرسش ها روبرو هستند و هر کدام به نوعی سیاست بنزینی خود را آشکار کرده اند.
دکترها؛ آیا مدیریت مصرف سوخت را به تغییر قیمت بنزین ترجیح می دهید؟

اگرچه مسعود مزیگیان تا پیش از شب گذشته به تصمیم خود در زمینه سیاست های قیمتی بنزین اشاره ای نکرد و آنچه او و مشاورانش پیشنهاد کردند سیاست غیرقیمتی بود، اما بررسی اظهارات وی در مناظره اقتصادی شب گذشته حاکی از احتمال وقوع این اتفاق است. . چه کسی قیمت بنزین را در دولت خود تغییر داد؟

تحلیل اظهارات مشاوران وی قبل از دومین مناظره مدیکیان و جلیلی نشان داد که وی بر سیاست صرفه جویی در مصرف بنزین با واردات خودروهای کم مصرف تاکید داشته و مسیر تنظیم بازار انرژی را با کاهش و کاهش مصرف داخلی طی کرده است. شکاف بین تولید و مصرف وجود دارد.

مسعود مازیکیان عضو شورای عالی راهبردی فرماندهی معظم کل قوا طی روزهای گذشته اعلام کرده بود که در رابطه با حامل‌های انرژی، سیاست این است که امکان استفاده از آخرین فناوری‌های روز دنیا در حوزه تجهیزات و کاتالیست‌ها فراهم شود. تداوم تسریع در اجرای طرح های بهبود پالایشگاه و پرداخت بدهی های حدود 200 پالایشگاه نفت همتی باید پیگیری شود. مدیریت مصرف بنزین، ارتقای فناوری خودروهای داخلی و واردات سریع خودروهای خارجی و برقی کم مصرف از جمله مولفه هایی است که مسعود بازیکیان به آن اشاره کرده است. طبق پیشنهاد این روزها نزدیکان پزشکان، توسعه زیرساخت های CNG که متوقف شده بود از سر گرفته می شود و از سوی دیگر اصلاح قوانین و مقررات، فرهنگ سازی و مصرف بهینه در کشور رعایت شده است. مدیریت کمبود بنزین در برنامه های مسعود مدزیگیان.

و باز هم در مناظره دوم با سعید جلیلی از شرط مهم تعیین قیمت بنزین هم صحبت کرد; و اینکه دولت او “بدون تایید مردم هیچ تصمیمی در مورد بنزین نخواهد گرفت.” پزشکان همچنین به یارانه انرژی اشاره و بر “کنترل یارانه بنزین” تاکید کردند. وی گفت: اکنون از برق و بنزین حمایت می کنیم، اگر بتوانیم آنها را کنترل کنیم می توانیم به معیشت مردم رسیدگی کنیم، به هرکس ارز ترجیحی داده شود رانت است.

این اظهارات نشان می‌دهد که مسعود مازیکیان تغییرات قیمت و توزیع بنزین را در برنامه‌های خود لحاظ می‌کند، اما در این میان یک شرط را در نظر گرفته یا حداقل در اظهارات انتخاباتی‌اش بر آن تاکید کرده است و آن «رضایت مردم» است.
«یک» با طراحی سعید جلیلی

سعید جلیلی در سوی دیگر تبلیغات انتخاباتی که بیشتر در مناظره های انتخاباتی و برنامه های اعلام نامزدها دیده می شد، به موضوعی به نام اصلاحات اقتصادی اشاره کرد که در آن بحث انرژی نیز مطرح شد.

گالیله که در مناظره های سال 1400 نیز از طرحی به نام “یک” دفاع کرده بود، اکنون در میان پرسش های داغ بنزین، دوباره این طرح را تایید کرد. جلیلی در مناظره اقتصادی شب گذشته سعید جلیلی و مسعود مازیکیان گفت: خانواده ای که سه خودرو دارد ۱۲ برابر خانواده ای که خودرو ندارد یارانه می گیرد و بنزین هم ۱۵۰۰ تا ۳۵۰۰ هزار تومان است. ” این خانواده 12 برابر خانواده ای است که خودرو ندارد، هرچند مرفه تر است، اما یارانه می گیرد… این نشان می دهد که روابط موجود باید اصلاح جدی شود… چندین برنامه جدی برای رقم زدن داریم. چگونگی توزیع انرژی به بهترین شکل و دسترسی مردم به “آنها تمام یارانه هایی را که می خواهند عادلانه دریافت خواهند کرد.”

وی 3 سال پیش در مناظره های 1400 بر همین طرح با محوریت یارانه انرژی تاکید کرد و گفت: برای کاهش محرومیت مردم چندین طرح کلیدی برای حوزه انرژی داریم. یکی از این طرح ها این است که حق سهم مصرف انرژی را به مردم بدهیم که در طرحی به نام «یک» مشخص کردیم تا این حق به مردم داده شود.

تبلیغات بنری

sadonline به نقل از سارین

About The Author

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *